کوئن؛ هوش مصنوعی علیبابا
هوش مصنوعی علیبابا که با نام Tongyi Qianwen (یا به اختصار Qwen) شناخته میشود، قلب تپنده استراتژی دیجیتال این غول فناوری در عصر جدید است. برخلاف چتباتهای معمولی که صرفاً به پاسخگویی متنی محدود میشوند، «کوئن» به گونهای طراحی شده که یک «هوش مصنوعی عاملی» (Agentic AI) باشد؛ یعنی علاوه بر حرف زدن، توانایی انجام کارهای عملیاتی مثل رزرو بلیط، مدیریت خریدها و یکپارچهسازی با اکوسیستم عظیم علیبابا (از تائوبائو تا علیاکسپرس) را دارد.
این مدل هوشمند از نظر توانمندی در پردازش زبان چینی و درک ظرایف فرهنگی و تجاری، یکی از جدیترین رقبای مدلهایی مثل GPT-4 و جمینای در بازار آسیا محسوب میشود. علیبابا قصد دارد با تکیه بر این تکنولوژی، تجربه خرید را از «جستجوی دستی» به «فرمان صوتی و هوشمند» تغییر دهد، به طوری که هوش مصنوعی بتواند بر اساس نیاز و بودجه کاربر، بهترین کالا را یافته و فرآیند پرداخت را به طور خودکار مدیریت کند.
شکستِ شیرین در دنیای هوش مصنوعی؛ وقتی «کوئن» زیر بار تقاضا کمر خم کرد
استراتژی جدید علیبابا برای تبدیل کردن چتبات هوشمند خود، «کوئن»، به یک دستیار خرید تمامعیار، با شروعی طوفانی و البته چالشبرانگیز همراه شد. این غول تجارت الکترونیک که با بودجهای کلان به استقبال جشنواره بهاره چین رفته بود، مجبور شد به دلیل استقبال فراتر از انتظار کاربران و هجوم بیسابقه برای دریافت کوپنهای تخفیف، فعالیت بخش توزیع پاداشهای این چتبات را موقتاً متوقف کند. این اتفاق درست زمانی رخ داد که علیبابا سعی داشت قدرت «هوش مصنوعی عاملی» خود را در اجرای فرامین مستقیم خرید به رخ رقبا بکشد.
فراتر از یک چتبات ساده: استراتژی «عامل هوشمند»
علیبابا با اختصاص بودجهای خیرهکننده معادل ۳ میلیارد یوان (حدود ۴۳۳ میلیون دلار)، کمپینی را آغاز کرد تا ثابت کند «کوئن» فقط یک همصحبت نیست، بلکه یک کارگزار اجرایی است. در این طرح، کاربران میتوانستند تنها با ارسال یک دستور به چتبات، فرآیند پیچیده انتخاب کالا و پرداخت را در پلتفرمهای خردهفروشی علیبابا انجام دهند. این رویکرد، مشابه تلاشهای گوگل برای ادغام هوش مصنوعی «جمینای» با سرویسهایی نظیر گوگلمپس است؛ با این تفاوت که علیبابا مستقیماً «کیف پول» و «سبد خرید» کاربران را هدف قرار داده است.
فاجعهای به نام ۱۰ میلیون سفارش در ۹ ساعت!
ابعاد این استقبال به قدری گسترده بود که حتی زیرساختهای عظیم ابری علیبابا را نیز به چالش کشید. تنها در ۹ ساعت اولیه شروع کمپین، بیش از ۱۰ میلیون سفارش از طریق این هوش مصنوعی ثبت شد. این حجم عظیم از درخواستهای همزمان برای پردازش زبان طبیعی و اتصال به درگاههای پرداخت، باعث ایجاد اختلال در سیستم شد. وضعیت به قدری بحرانی شد که حساب رسمی «کوئن» در شبکه اجتماعی ویبو (Weibo)، با لحنی طنزآمیز از کاربران خواست تا کمی به این هوش مصنوعی «استراحت» بدهند و اجازه دهند سیستم نفس تازهای بکشد!
چالشهای فنی در مسیر هوشمندسازی خرید
بررسیهای میدانی نشان میدهد که بسیاری از دستورات خرید در روزهای اخیر به دلیل «تراکم بیش از حد» رد شدهاند. هوش مصنوعی در پاسخ به کاربران کلافه، به جای انجام خرید، با جملاتی نظیر «اشتیاق شما برای خرید با هوش مصنوعی شگفتانگیز است!» سعی در آرام کردن فضا داشته است. با این حال، علیبابا به مشتریان اطمینان داده که این توقف موقتی است و کوپنهای توزیع شده تا ۲۸ فوریه اعتبار خواهند داشت.
این رویداد نشان داد که اگرچه «هوش مصنوعی عاملی» آینده تجارت الکترونیک را رقم میزند، اما مدیریتِ همزمانیِ میلیونها «عامل هوشمند» که قصد دارند به طور خودکار وارد درگاههای بانکی و انبارها شوند، چالشی است که حتی غولهای فناوری هم هنوز به طور کامل بر آن فائق نیامدهاند. علیبابا اکنون در حال تقویت سرورهای خود است تا پیش از پایان تعطیلات، این تجربه خرید مدرن را دوباره به مدار بازگرداند.