بسیاری از کاربران ویندوز ۱۱ به طور روزمره و بدون توجه به جزییات فنی، کلیک روی گزینههای «Shut down» (خاموش کردن) یا «Restart» (راهاندازی مجدد) را دو راهکار مشابه برای یک هدف واحد میدانند: متوقف کردن کار سیستم و روشن شدن دوباره آن. با این حال، آنچه در پسزمینه سیستمعامل رخ میدهد کاملاً متفاوت است. به دلیل وجود یک ویژگی پیشفرض و پنهان به نام Fast Startup (راهاندازی سریع)، این دو گزینه از نظر ساختاری رفتاری کاملاً متضاد دارند و فرآیند متفاوتی را برای مدیریت حافظه و سختافزار طی میکنند.
شاتدان فریب بزرگ ویندوز برای سرعت بیشتر!
وقتی در ویندوز ۱۱ گزینه Shut down را انتخاب میکنید، کامپیوتر شما آنطور که تصور میکنید به طور کامل تخلیه و خاموش نمیشود. مقصر اصلی این ماجرا قابلیت Fast Startup است که مایکروسافت از زمان ویندوز ۸ آن را به صورت پیشفرض فعال کرده است.
هنگام خاموش کردن
دستگاه با این وضعیت، ویندوز تمام برنامههای کاربردی شما را میبندد، اما هسته سیستمعامل (Kernel) و درایورهای اصلی را باز نگه داشته و وضعیت فعلی آنها را در قالب یک فایل فشرده روی هارد دیسک (در همان فایل معروف hiberfil.sys) ذخیره میکند. در واقع، شاتداون در ویندوزهای مدرن بیشتر شبیه به یک «خواب زمستانی (Hibernation) جزئی» است. هدف از این کار این است که در روشن شدن بعدی، ویندوز به جای بارگذاری تکتک فایلها از صفر، اطلاعات ذخیره شده را به سرعت فراخوانی کند؛ قابلیتی که اگرچه سرعت بوت را بالا میبرد، اما اجازه پاکسازی کامل حافظه موقت (RAM) را نمیدهد.
ریاستارت؛ تنها راه پاکسازی واقعی و شروع صفر کیلومتر
در نقطه مقابل، گزینه Restart کاملاً صادقانه عمل میکند. هنگام انتخاب راهاندازی مجدد، ویندوز ویژگی Fast Startup را به طور کامل نادیده میگیرد. در این حالت، جریان برق تمام قطعات سختافزاری از جمله رم (RAM) برای چند لحظه قطع میشود، تمام کشها و فرآیندهای پسزمینه از بین میروند و سیستم پس از پاکسازی ۱۰۰ درصدی، از نو شروع به کار میکند.
به همین دلیل است که پس از نصب نرمافزارهای سنگین، تغییر درایورها یا آپدیتهای امنیتی ویندوز، سیستمعامل اصرار به «Restart» دارد؛ چرا که این تنها راه برای اطمینان از اعمال تغییرات در یک بستر کاملاً پاک و بدون تداخل با بقایای جلسات قبلی است.
چه زمانی باید از Restart استفاده کنیم؟
راهاندازی مجدد بهترین سلاح شما برای خطایابی و افزایش سرعت است. در سناریوهای زیر حتماً به جای خاموش و روشن کردن، از ریاستارت استفاده کنید:
- کاهش سرعت و فریز شدن ویندوز: وقتی سیستم پس از چند روز کار مداوم کند میشود یا برنامهها به درستی باز نمیشوند.
- بروز خطاهای موقت و تداخلهای نرمافزاری: برای تخلیه کامل حافظه نشتکرده (Memory Leak) توسط برنامههای معیوب.
- پس از نصب یا حذف برنامهها و آپدیتها: برای بارگذاری کدهای جدید در هسته سیستمعامل.
چه زمانی Shut down گزینه بهتری است؟
استفاده از گزینه خاموش کردن زمانی منطقی است که کارتان با دستگاه تمام شده و میخواهید آن را برای چند ساعت یا چند روز رها کنید تا در مصرف انرژی صرفهجویی شود یا قصد جابهجایی لپتاپ را دارید.
یک ترفند حرفهای: اگر میخواهید سیستم شما با گزینه Shut down هم به طور ۱۰۰ درصد تخلیه و خاموش کامل شود، دو راهکار ساده دارید:
۱. هنگام کلیک روی گزینه Shut down، کلید Shift کیبورد را نگه دارید تا سیستم خاموش شدن کامل (Full Shut down) را اجرا کند.
۲. به منوی Power Options در کنترل پنل بروید و گزینه Turn on fast startup را غیرفعال کنید. با این کار، شاتداون معمولی نیز مانند ریاستارت سیستم را کاملاً پاکسازی میکند، هرچند ممکن است سرعت روشن شدن سیستم (به خصوص در سیستمهای قدیمی بدون حافظه SSD) کمی طولانیتر شود.
منبع: لینك بخر دات كام