قوانین زیست‌محیطی ساخت دیتاسنتر در فنلاند
کشورهای حوزه اسکاندیناوی و به‌ویژه فنلاند، به دلیل قوانین سخت‌گیرانه و جامع در حوزه حفاظت از محیط‌زیست و منابع طبیعی شناخته می‌شوند. طبق قوانین فنلاند (از جمله قانون مدیریت منابع آب و قانون ارزیابی اثرات زیست‌محیطی - EIA)، هرگونه پروژه صنعتی یا توسعه‌ای بزرگ که مستلزم تغییر در کاربری زمین، تخریب جنگل‌ها یا تغییر در مسیر و کیفیت جریان آب‌های زیرزمینی و سطحی باشد، مستلزم اخذ مجوزهای مکتوب پیش از شروع عملیات اجرایی است.
در روند قانونی این کشور، پیش از هرگونه دست‌کاری فیزیکی در محیط زیست مانند قطع درختان، خاک‌برداری یا اجرای سیستم‌های زهکشی سنگین، شرکت‌ها موظفند ارزیابی جامع اثرات زیست‌محیطی را تکمیل و به آژانس نظارتی مربوطه (از جمله آژانس نظارت بر مجوزهای زیست‌محیطی - LVV) ارائه دهند. این قوانین با هدف جلوگیری از تخریب زیست‌گاه‌های طبیعی، نابودی تنوع زیستی، آلودگی منابع آب شیرین و فرسایش خاک تدوین شده‌اند و عدم رعایت آن‌ها، فارغ از میزان سرمایه‌گذاری یا اعتبار شرکت، صراحتاً جرم کیفری تلقی می‌شود.
سایه سنگین جنجال زیست‌محیطی بر ابرپروژه ۱۵ میلیارد دلاری گوگل در فنلاند
ورود پلیس به پرونده دیتاسنتر گوگل در موهوس
پلیس فنلاند رسماً تحقیقاتی کیفری را درباره احتمال وقوع تخلفات زیست‌محیطی در محل احداث یکی از مراکز داده وابسته به شرکت گوگل در مناطق شمالی این کشور آغاز کرده است. این اقدام قانونی درست در زمانی صورت می‌گیرد که شرکت آلفابت (مالک اصلی گوگل) پیش‌تر از برنامه کلان خود برای سرمایه‌گذاری ۱۵ میلیارد دلاری جهت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در فنلاند خبر داده بود؛ پروژه‌ای که از آن به‌عنوان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری تاریخ این غول فناوری آمریکایی در قاره اروپا یاد می‌شود.
علت اصلی اتهامات و ابعاد تخریب محیط زیست
طبق گزارش‌های رسمی مقامات قضایی و نظارتی، شرکت «توئیک فنلاند» (Tuike Finland Oy) که به‌عنوان بازوی اجرایی و شرکت زیرمجموعه گوگل در این کشور فعالیت می‌کند، پیش از تکمیل ارزیابی‌های قانونی اثرات زیست‌محیطی، اقدامات گسترده‌ای را آغاز کرده است. این اقدامات شامل تخریب و قطع گسترده درختان جنگلی، خاک‌برداری و اجرای عملیات زهکشی در زمین‌های پروژه نزدیک به شهر «موهوس» بوده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد در جریان این آماده‌سازی‌های بدون مجوز، بیش از ۳۰۰ هکتار از اراضی جنگلی پاک‌سازی شده و نزدیک به ۲۵۰ هزار تا ۴۰۰ هزار درخت قطع گردیده‌اند که موجی از انتقادات شدید را در میان فعالان زیست‌محیطی و شهروندان فنلاندی به راه انداخته است.
توضیحات مقامات پلیس و احتمال جریمه سنگین
کاری پاکانن، رئیس تیم کارآگاهان پلیس فنلاند، در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کرد که تحقیقات اولیه نشان‌دهنده وجود نقص‌ها و ابهامات جدّی در شیوه زهکشی و مدیریت منابع آب در محل پروژه شرکت توئیک است. پلیس در حال بررسی این موضوع است که آیا تغییر مسیر آب‌ها و خاک‌برداری‌ها باعث آسیب به بوم‌سازگان منطقه و نقض قوانین منابع آب فنلاند شده است یا خیر. پاکانن تأکید کرد که در صورت اثبات این اتهامات، گوگل و زیرمجموعه‌اش با جرایم مالی سنگینی روبه‌رو خواهند شد؛ هرچند وی از گمانه‌زنی درباره پیگرد کیفری اشخاص حقیقی در این مرحله از تحقیقات خودداری کرد.
توقف عملیات تا سال ۲۰۲۷ و پاسخ گوگل
نهاد نظارتی بر مجوزهای زیست‌محیطی فنلاند (LVV) در اقدامی قاطعانه، دستور توقف فوری تمامی فعالیت‌های آماده‌سازی و تغییر شکل زمین را در سایت موهوس و یک منطقه مجاور دیگر صادر کرده است. بر اساس اعلام پلیس، گزارش اولیه از روند بازرسی‌ها در ماه دسامبر منتشر خواهد شد، اما پیش‌بینی می‌شود تکمیل نهایی این پرونده پیچیده تا سال ۲۰۲۷ به طول بینجامد.
در واکنش به این بحران، سخنگوی گوگل اعلام کرده است که این شرکت با سابقه بیش از یک دهه حضور در فنلاند، همواره به مقررات محلی متعهد بوده و در جریان این تحقیقات نهایت همکاری را با پلیس و نهاد نظارتی LVV به عمل خواهد آورد. همچنین مدیر ارشد بخش فنلاند گوگل ضمن ابراز تأسف از حجم قطعی درختان، مدعی شده که اقدامات اولیه بر اساس برداشت و تفسیر حقوقی این شرکت از مقررات موجود انجام شده بود. تصمیم‌گیری در خصوص اجازه ازسرگیری پروژه‌ها کاملاً بر عهده نهاد LVV بوده و هنوز زمان‌بندی مشخصی برای صدور مجوزهای احتمالی اعلام نشده است.